الشيخ رسول جعفريان

572

تاريخ سياسى اسلام (سيره رسول خدا ص) (فارسى)

باز گزارد . « 1 » غزوهء بنى لحيان « 2 » اين طايفه از مسببان حادثهء رجيع بوده‌اند . « 3 » رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم ابتداء از شمال مدينه به سمت شام حركت كرد تا خبر حركت او به بنى لحيان نرسد ؛ پس از آن در بيابان تغيير مسير داده به سرعت بسوى آنان حركت كرد . اما آنان كه از حركت حضرت آگاه شده بودند ، همه بالاى كوهها رفته و رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به كسى از ايشان دسترسى نيافت . اين اقدام در ربيع الاول سال ششم بوده است . « 4 » كعب بن مالك در شعرى اشاره به گريختن آنان به شعاب كوهها كرده است . « 5 » غزوهء ذى قرد يا غابه « 6 » منطقهء غابه در شش كيلومترى شمال غربى مدينه قرار دارد . دراين ناحيه شتران مادهء رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به چرا برده مىشدند . كسانى نيز به محافظت از آنها مىپرداختند . در سوم ربيع الثانى سال ششم عُيَيْنة بن حصن با چهل سوار به شتران يورش برده آنان رابه همراه خويش بردند . « 7 » رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم همراه هشت سوار - آن گونه كه در شعر حسان آمده « 8 » - به دنبال آنان رفتند . دراين رخداد يك تن از اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم شهيد شد ، و چهار نفر از دشمن كه يكى از آنان حبيب فرزند عيينه بود ، به هلاكت رسيدند . تعدادى از شتران نيز باز گردانده شدند . مىدانيم كه عيينه از طايفه غطفانىها گرسنگان جزيره بودند كه در جاهليت براى سير كردن شكم خود به يثرب مىآمدند . ابن اكوع مىگويد : من به دنبال آنان مىرفتم ، به ايشان تيراندازى مىكردم و مىگفتم : اندكى تأمل كنيد ! از پشت سر شما مهاجر و انصار خواهند رسيد ؛ اين سخن آنان را خشمگين مىكرد . « 9 »

--> ( 1 ) . سبل الهدى والرشاد ، ج 6 ، صص 115 - 112 ( 2 ) . لحيان بن هذيل بن مدركه . ( 3 ) . السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 3 ، ص 279 ؛ و نك : صص 183 - 179 ؛ در پاورقى المغازى ، ج 2 ، ص 535 ؛ ازبئر معونه ياد شده كه خطاست . ( 4 ) . با اين كه واقدى آن را در ربيع الاول دانسته در ادامهء ماجرا به حوادثى اشاره كرده كه گويى آن ايام درماههاى حرام بوده است ؛ نك : المغازى ، ج 2 ، صص 537 - 536 ( 5 ) . السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 3 ، ص 281 ؛ سبل الهدى والرشاد ، ج 5 ، ص 50 ( 6 ) . به روزى كه اين غزوه در آن واقع شده « يوم السرح » نيز گفته شده ؛ المغازى ، ج 2 ، ص 545 ( 7 ) . در اين كه اين غزوه پيش از حديبيه بوده يا بعد از آن اختلاف نظر وجود دارد ، نك : سبل الهدى ، ج 5 ، ص 167 - 166 ( 8 ) . السيرة النيويه ، ابن هشام ، ج 3 ، ص 286 ؛ سبل الهدى والرشاد ، ج 5 ، ص 163 ؛ كنا ثمانية و كانوا جَحفلًا ؛ جَحْفل سپاه بزرگ را مىگويند ، اشاره به دشمن كه چهل نفر بودند . ( 9 ) . السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 3 ، ص 283 ؛ در نص ابن اسحاق آمده كه « من ادباركم » از پشت سر خواهند رسيد ، اما در المغازى ( ج 2 ، ص 541 ) آمده « من اربابكم المهاجرين و الانصار » .